نعناع (نام علمی: Mentha) گیاهی است از راسته نعناسانان و تیره نعناعیان و از سبزی‌های خوراکی است. به‌طور گسترده در اروپا، آسیا، آفریقا، استرالیا و آمریکای شمالی پراکنده هستند. با توجه به اینکه در جهان چندین نوع مختلف نعناع وجود دارد. این گیاه علفی با ریشه هوایی و ساقه‌های مستقیم و چهارگوش و زیرزمینی. ساقه و برگ‌های خوش‌بوی آن خوراکی و دارویی است و گاهی گل‌های رنگین دارد. طعم و خواص اسانس تهیه شده بصورت مستقیم بستگی به نوع نعنایی دارد که شما برای عصاره گیری از آن استفاده کرده اید.

این گیاه برخی اسانس‌ها و خواص پونه را دارد؛ ولی برگ‌هایش کرک کمتری دارند و بریدگی‌های کنار برگ‌های آن بیش‌تر از پونه و اسانس آن نیز ملایم‌تر است.

به لحاظ کشت دو نوع نعناع (به انگلیسی: Mint) وجود دارد. اولین نوع به صورت خودرو رشد می کند و دومین نوع آن می بایست توسط کشاورز کشت شود.  کیفیت، مواد موثره و طعم نمونه های خودروی آن که در دامنه های کم ارتفاع کوه ها رشد می کنند بیشتر است. نعناع سبز معمولاً در سرتاسر جهان کشت می‌شود، این گیاه حاصل تبدیل و ماندگاری بوته گیاه ریحان چند ساله می‌باشد. این گیاه در نواحی شمال ایران و اطراف تهران به حالت وحشی و پرورشی می‌روید.

نعنای قرمز گونه‌ای دیگر از نعناع است که در لبهٔ رودخانه‌ها و در جریان آب‌های ملایم و کم‌عمق، و در کنار آب‌انداز و استخرهای مصنوعی آبی (به مازندرانی اندون) می‌روید و چون برگ‌هایش قرمزرنگ‌اند به این نام خوانده می‌شود.

داده‌های اخیر بر اساس ویژگی‌های مورفولوژیکی، سیتولوژیکی و ژنتیکی نشان داده‌است که جنس نعنا (Mentha) را می‌توان به ۴۲ گونه، ۱۵ هیبرید و صدها زیرگونه، واریته و رقم طبقه‌بندی کرد.

منتول چیست؟

ماده فعال موجود در اسانس نعناع منتول ( Menthol ) است که به جوهر نعناع مشهور است و باعث احساس خنکی در مصرف کننده می شود.

جوهر نعناع که از اسانس خالص نعناع استخراج می شود یک الکل ۱۰ کربنه بوده و از آن در موارد مختلفی مانند صنایع دارویی، غذایی، عطرسازی و… استفاده می شود.

منتول طبیعی به عنوان یک ایزومر فضایی خالص، تقریبا همیشه به شکل (۱ R، ۲ S، ۵ R) وجود دارد (گوشه پایین سمت چپ نمودار زیر).

هشت ایزومر فضایی ممکن عبارتند از:

ساختارهای ایزومرهای منتول

تهیه و تنظیم : آتنا محمودی